अष्टविनायक दर्शन: आठही गणपती, आणि घरबसल्या 360° मध्ये

अष्टविनायक म्हणजे महाराष्ट्रातील गणपतीची 8 मंदिरे. यात्रा मोरगावपासून सुरू होते आणि पुन्हा मोरगावलाच पूर्ण होते. गाडीने साधारण 3 दिवस आणि 2 रात्री लागतात. प्रवास जमत नसेल, तर Divya Darshan 360 या मोफत app मध्ये आठही मंदिरांचे रेकॉर्ड केलेले दर्शन व्हिडिओ आहेत.

ॲपवर मोफत

56 मंदिरांचे दर्शन, तुमच्या फोनवर मोफत

155 दर्शन व्हिडिओ, त्यापैकी 80 व्हिडिओ 360° मध्ये. मराठी, हिंदी, गुजराती आणि इंग्रजीत.

मोफत ॲप डाउनलोड करा

Android · Google Play

अष्टविनायक म्हणजे काय?

अष्ट म्हणजे आठ, आणि विनायक म्हणजे गणपती. ही आठ मंदिरे पुणे, अहिल्यानगर (पूर्वीचा अहमदनगर) आणि रायगड जिल्ह्यात आहेत. प्रत्येक ठिकाणी गणपतीचे वेगळे रूप, वेगळे नाव आणि वेगळी कथा आहे.

महाराष्ट्र पर्यटन विभागानुसार आठही मूर्ती स्वयंभू आहेत. म्हणजे त्या कोणी घडवलेल्या नाहीत, तर नैसर्गिक रूपात सापडल्या. जिथे मूर्ती सापडली, तिथेच पुढे मंदिर बांधले गेले.

यातील बहुतेक मंदिरांचे महत्त्व 18व्या शतकात पेशव्यांच्या काळात वाढले. गणपती हे त्यांच्या समाजाचे कुलदैवत होते, आणि पेशव्यांच्या दरबाराने या मंदिरांना मोठा आश्रय दिला.

अष्टविनायक दर्शन कसे करावे: यात्रेचा क्रम

महाराष्ट्र पर्यटन विभागाने दिलेला क्रम असा आहे. सुरुवात मोरगावला करायची, आणि शेवटी पुन्हा मोरगावला दर्शन घ्यायचे. हे दुसरे दर्शन झाल्यावरच यात्रा पूर्ण मानली जाते.

1. मोरगाव: श्री मयुरेश्वर (मोरेश्वर), पुणे जिल्हा
2. सिद्धटेक: श्री सिद्धिविनायक, अहिल्यानगर जिल्हा. मोरगावहून साधारण 66 किमी
3. पाली: श्री बल्लाळेश्वर, रायगड जिल्हा. सिद्धटेकहून साधारण 214 किमी
4. महड: श्री वरदविनायक, रायगड जिल्हा. पालीहून साधारण 38 किमी
5. थेऊर: श्री चिंतामणी, पुणे जिल्हा. महडहून साधारण 109 किमी
6. लेण्याद्री: श्री गिरिजात्मज, पुणे जिल्हा. थेऊरहून साधारण 113 किमी
7. ओझर: श्री विघ्नेश्वर, पुणे जिल्हा. लेण्याद्रीहून साधारण 15 किमी
8. रांजणगाव: श्री महागणपती, पुणे जिल्हा. ओझरहून साधारण 65 किमी

रांजणगावनंतर पुन्हा मोरगावला जायचे. ही अंतरे महाराष्ट्र पर्यटनच्या माहितीपत्रकातील आहेत, आणि अंदाजे आहेत. हा क्रम बंधनकारक नाही, पण बहुतेक भाविक हाच क्रम पाळतात.

आठ मंदिरे, थोडक्यात

प्रत्येक मंदिराच्या नावावर त्या मंदिराच्या सविस्तर माहितीची लिंक आहे (माहिती इंग्रजीत आहे).

1. श्री मयुरेश्वर, मोरगाव (पुणे जिल्हा). इथे गणपती मोरावर बसलेला मयुरेश्वर आहे. मूर्ती पूर्वेकडे तोंड करून बसलेली आहे आणि सोंड डावीकडे वळलेली आहे. डोळ्यांत आणि नाभीत हिरे, डोक्यावर नागाचा फणा, आणि दोन्ही बाजूंना सिद्धी आणि बुद्धी आहेत.

2. श्री सिद्धिविनायक, सिद्धटेक (अहिल्यानगर जिल्हा). आठ मूर्तींपैकी फक्त इथल्या मूर्तीची सोंड उजवीकडे वळलेली आहे. मंदिर एका छोट्या टेकडीवर आहे, आणि भाविक या टेकडीला 7 प्रदक्षिणा घालतात.

3. श्री बल्लाळेश्वर, पाली (रायगड जिल्हा). हे मंदिर बल्लाळ नावाच्या गणपती भक्ताच्या नावाने ओळखले जाते. आधीचे लाकडी मंदिर 1760 मध्ये दगडात बांधले गेले. इथली मोठी घंटा बाजीराव पेशव्यांचे बंधू चिमाजी अप्पा यांनी अर्पण केली.

4. श्री वरदविनायक, महड (रायगड जिल्हा). नाव घेऊन प्रार्थना करणाऱ्या भक्ताची इच्छा वरदविनायक पूर्ण करतो, अशी श्रद्धा आहे. इथला नंदादीप 1892 पासून अखंड तेवत आहे, असे सांगितले जाते.

5. श्री चिंतामणी, थेऊर (पुणे जिल्हा). चिंतामणी म्हणजे चिंता दूर करणारा गणपती. हे थोरले माधवराव पेशवे यांचे कुलदैवत होते. मंदिराच्या लाकडी सभामंडपात काळ्या दगडाचे कारंजे आहे.

6. श्री गिरिजात्मज, लेण्याद्री (पुणे जिल्हा). लेण्याद्री म्हणजे डोंगरातील लेणी. हे मंदिर डोंगरात कोरलेल्या जुन्या बौद्ध लेण्यांच्या समूहात आहे. दर्शनासाठी 200 पेक्षा जास्त पायऱ्या चढाव्या लागतात.

7. श्री विघ्नेश्वर, ओझर (पुणे जिल्हा). इथे गणपतीने एका दैत्याचा पराभव केला, आणि त्यावरून मंदिराला विघ्नेश्वर हे नाव मिळाले, अशी कथा आहे. मूर्तीच्या डोळ्यांत माणिक आणि कपाळावर हिरा आहे.

8. श्री महागणपती, रांजणगाव (पुणे जिल्हा). त्रिपुरासुराशी लढताना गणपतीने शिवाला मदत केली, ही कथा या मंदिराशी जोडलेली आहे. मूर्ती कमळावर मांडी घालून बसलेली आहे. मंदिराची रचना अशी आहे की सूर्यप्रकाश थेट मूर्तीवर पडतो.

घरबसल्या अष्टविनायक दर्शन

3 दिवसांचा प्रवास, पाली आणि महडचा लांबचा रस्ता, किंवा लेण्याद्रीच्या पायऱ्या प्रत्येकाला जमत नाहीत. Google Play वरील Divya Darshan 360 या मोफत app मध्ये आठही अष्टविनायक मंदिरांचे 18 रेकॉर्ड केलेले दर्शन व्हिडिओ आहेत. त्यातील 7 व्हिडिओ 360° आहेत.

• मोरगाव: Aarti at Morgaon Temple, Architecture of Morgaon Temple, आणि Mayureshwar Temple, Morgaon (360°)
• सिद्धटेक: Siddhivinayak Temple, Siddhatek, तसेच Aarti at Siddhatek Siddhivinayak (360°) आणि Pooja at Siddhatek Siddhivinayak (360°)
• पाली: Ballaleshwar Ganapati Temple
• महड: Varad Vinayak Temple, Mahad
• थेऊर: Theur Chintamani Temple Architecture, तसेच Theur Temple Architecture (360°) आणि Darshan at Theur Chintamani Temple (360°)
• लेण्याद्री: Girijatmaj Aarti at Lenyadri, आणि Rock-Cut Architecture at Lenyadri
• ओझर: Vigneshwara Aarti at Ozar, Vigneshwara Temple Architecture, आणि Sacred Aarti at Ozar Vigneshwara (360°)
• रांजणगाव: Ranjangaon Mahaganapati Temple, आणि Ganpati Blessings at Ranjangaon (360°)

हे व्हिडिओ यात्रेच्या क्रमाने, मोरगाव ते रांजणगाव, पाहता येतात. शेवटी पुन्हा मोरगावचा व्हिडिओ लावा. पाली, महड आणि लेण्याद्रीचे फक्त साधे व्हिडिओ आहेत, जे फोनच्या स्क्रीनवर पाहायचे. app मराठी, हिंदी, इंग्रजी आणि गुजरातीत वापरता येते. रोजच्या आरतीचे व्हिडिओ आणि दर्शनाची आठवण करून देणारे रिमाइंडरही यात आहेत.

लेण्याद्रीजवळ पाहण्यासारख्या ठिकाणांत महाराष्ट्र पर्यटन विभाग भीमाशंकरचे नाव देतो. भीमाशंकर 12 ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे, आणि त्याचे व्हिडिओही app मध्ये आहेत. ज्योतिर्लिंग दर्शनाची माहिती (इंग्रजी).

VR बॉक्समध्ये 360° दर्शन

VR बॉक्समध्ये 360° व्हिडिओ पूर्ण डोळ्यांसमोर येतो. मान फिरवली की मंदिराच्या चारही बाजू दिसतात, जणू तुम्ही तिथेच उभे आहात.

आमचा VR बॉक्स ऑनलाइन पैसे भरल्यास ₹699 ला, आणि कॅश ऑन डिलिव्हरीने ₹749 ला मिळतो. भारतात डिलिव्हरी मोफत आहे. ऑर्डर 2 ते 3 कामकाजाच्या दिवसांत पाठवली जाते, आणि पोहोचायला 3 ते 5 कामकाजाचे दिवस लागतात. उत्पादनात दोष असल्यास 7 दिवसांत बदलून मिळतो.

4.7 ते 6.5 इंच स्क्रीनचे बहुतेक स्मार्टफोन यात बसतात. app Android वर चालते, त्यामुळे फोन Android असावा. व्हिडिओ पाहण्यासाठी इंटरनेट (4G किंवा Wi-Fi) लागते. बॉक्स हलका आणि गादीदार आहे, आणि काहीही सेटअप करावा लागत नाही. फोन आत ठेवा, app उघडा, आणि VR व्हिडिओ निवडा. VR बॉक्सची माहिती पाहा.

ॲपमधील दर्शन व्हिडिओ

360°Mayureshwar Temple, MorgaonAarti at Morgaon TempleArchitecture of Morgaon Temple360°Aarti at Siddhatek Siddhivinayak360°Pooja at Siddhatek SiddhivinayakSiddhivinayak Temple, SiddhatekBallaleshwar Ganapati TempleVarad Vinayak Temple, Mahad360°Darshan at Theur Chintamani Temple360°Theur Temple ArchitectureTheur Chintamani Temple ArchitectureGirijatmaj Aarti at Lenyadri

मंदिरात जाणे शक्य नाही?आई-वडिलांसाठी दिवाळी भेट

घरबसल्या दर्शन घ्या, जणू तुम्ही मंदिरातच उभे आहातया दिवाळीत आई-वडिलांना घरबसल्या दर्शनाची भेट द्या

फोन Divya Darshan 360 VR बॉक्समध्ये ठेवा, ॲप उघडा आणि मंदिर चारही बाजूंनी पाहा. ऑनलाइन पेमेंटवर ₹699, कॅश ऑन डिलिव्हरीवर ₹749. भारतात मोफत डिलिव्हरी.

VR बॉक्स पाहामोफत ॲप डाउनलोड करा