शनि शिंगणापूर मंदिर

कसे पोहोचाल

• विमानाने

  ट्रस्ट औरंगाबाद, पुणे किंवा मुंबई इथे विमानाने जाण्याचा सल्ला देते. औरंगाबाद सुमारे 84 किमी आहे. तिथून बस, जीप आणि टॅक्सी गावापर्यंत जातात.

• रेल्वेने

  सर्वात जवळची स्थानके अहमदनगर, राहुरी, श्रीरामपूर आणि बेलापूर आहेत. प्रत्येक स्थानकावरून शनिशिंगणापूरसाठी एसटी बस, जीप आणि टॅक्सी चालतात.

• रस्त्याने

  औरंगाबाद ते अहमदनगर महामार्गावर घोडेगाव येथे उतरा, मंदिरापासून 5 किमी. शिर्डी सुमारे 74 किमी आणि अहमदनगर सुमारे 35 किमी आहे.

महत्त्वाचे नियम

• ट्रस्टच्या पूजा मार्गदर्शकानुसार चबुतऱ्यावर जाणाऱ्या पुरुषांनी आधी स्नान करावे आणि ओले वस्त्र नेसावे.
• प्रार्थना करण्यापूर्वी टोपी किंवा कोणतेही डोक्यावरील आवरण काढा.
• पूजा आणि तेल अभिषेक मंदिरातच करा, कारण ट्रस्टने कोणत्याही ऑनलाइन पूजा अॅप किंवा वेबसाईटला परवानगी दिलेली नाही.
• ट्रस्टच्या मार्गदर्शकानुसार ज्या घरात नुकताच जन्म किंवा मृत्यू झाला आहे, तिथले भाविक देवाच्या दर्शनाला जात नाहीत.

भाविक इथे का येतात

शनि शिंगणापूर हे अहमदनगर जिल्ह्यातील नेवासा तालुक्यातील शनिदेवाचे उघड्यावरील मंदिर आहे. अहमदनगर शहरापासून सुमारे 35 किमी अंतरावर आहे. शनिदेव म्हणजे चबुतऱ्यावर उभी असलेली उंच काळी शिळा, तिच्यावर छप्पर नाही. मंदिर पहाटे 4 ते रात्री 10:30 खुले असते आणि दिवसातून तीन आरत्या होतात.

शनिदेवाची येथे उघड्यावर, उंच चबुतऱ्यावर 5 फूट 9 इंच उंचीची काळी शिळा म्हणून पूजा केली जाते. उन, थंडी आणि पाऊस, दिवस आणि रात्र, ती तिथेच असते. ट्रस्ट सांगते की सुमारे 350 वर्षांपूर्वी पानस नाल्याजवळ मोठ्या पुरानंतर ती एका बोरीच्या झाडात अडकलेली सापडली. गुराख्यांनी काठ्यांनी तिला स्पर्श केला तेव्हा तिच्यातून रक्त वाहू लागले.

त्या रात्री शनि एका गावकऱ्याच्या स्वप्नात आले आणि गावात स्थापना करण्यास सांगितले. परंपरा सांगते की त्यांना आपल्यावर छप्पर नको होते. गावकऱ्यांनी शिळा बाहेर काढण्यासाठी खणायला सुरुवात केली तेव्हा जितके खणले तितकी ती खोल जात होती, म्हणून त्यांनी तिच्याभोवती पाया बांधला.

शनिच्या पहाऱ्यावर असलेल्या विश्वासामुळे मंदिराजवळील घरांना दरवाजे किंवा कुलपे नाहीत. 2011 मध्ये येथील यूको बँकेची शाखा दरवाज्यांना कुलपे न लावता उघडली गेली. शतकानुशतके महिलांना चबुतऱ्यावर जाण्यास मनाई होती. 8 एप्रिल 2016 रोजी ट्रस्टने महिला भाविकांसाठी ते खुले केले.

सण-उत्सव

• शनिवारी येणारी अमावस्या, वर्षातून दोन-तीन वेळाशनी अमावस्या

  ट्रस्ट सांगते की 24 तासांत 8 ते 10 लाख लोक येतात.

• वैशाख अमावस्या, साधारणपणे मेशनी जयंती

  12 तासांचा लघुरुद्र अभिषेक महापूजेने संपतो.

• मार्च किंवा एप्रिलगुढीपाडवा

  गावकरी अनवाणी चालत सुमारे 42 किमी दूर प्रवरा आणि गोदावरी संगमाला जातात, शनिदेवाला स्नान घालण्यासाठी पाणी आणण्यासाठी.

• चैत्र शुद्ध दशमी ते वद्य प्रतिपदाचैत्र सप्ताह

  रोज काकड आरती, ज्ञानेश्वरी वाचन, भजन आणि कीर्तन.

भेटीसाठी सूचना

• शनी अमावस्येला एकाच दिवसात लाखो लोक येतात, त्यामुळे वयस्कर आई-वडिलांना सोबत आणत असाल तर दुसरा दिवस निवडा.
• प्रसाद ट्रस्टच्या प्रसादालय इमारतीत सकाळी 10 ते दुपारी 3 आणि संध्याकाळी 6 ते रात्री 9 वाजेपर्यंत दिला जातो.
• शिर्डी सुमारे 74 किमी आहे, त्यामुळे दोन्ही मंदिरे एकाच सहलीत बसतात.

लोकांचे प्रश्न