भद्र मारुती मंदिर

कसे पोहोचाल

• रस्त्याने

  मंदिर वेरूळ लेण्यांपासून सुमारे 4 किमी अंतरावर आहे. वेरूळहून औरंगाबाद शहराकडे परत जाताना खुलदाबादसाठी थोडा वळसा घेता येतो.

भाविक इथे का येतात

भद्र मारुती मंदिर महाराष्ट्रातील खुलदाबाद येथे आहे. येथील हनुमानाची मूर्ती शयन अवस्थेत, म्हणजे आडवी पहुडलेली दाखवली आहे. हनुमानाची अशी मूर्ती दाखवलेली फक्त तीन ठिकाणे आहेत, त्यापैकी हे एक. हनुमान जयंती आणि रामनवमीला लाखो भाविक येतात.

येथे हनुमानाची पूजा शयन अवस्थेत, आडवे पहुडलेल्या रूपात केली जाते. हे मंदिर अशा प्रकारे हनुमान दाखवलेल्या फक्त तीन ठिकाणांपैकी एक आहे. स्थानिक लोककथेनुसार खुलदाबादला पूर्वी भद्रावती म्हणत आणि तेथे राजा भद्रसेन राज्य करत असे. तो रामाचा भक्त असून त्याने रामाची स्तुतिगीते गायली. ती ऐकण्यासाठी हनुमान खाली आले आणि गाण्यांमध्ये इतके तल्लीन झाले की नकळत भाव-समाधीच्या आडव्या अवस्थेत गेले. दुसरी परंपरा हे रूप शोधण्याचे श्रेय संत स्वामी समर्थ रामदास यांना देते. काहींच्या मते लक्ष्मणासाठी संजीवनी पर्वत वाहून नेताना हनुमान येथे विसावले होते.

मुघलांनी प्रदेश जिंकल्यानंतर मंदिर नष्ट झाले. 1960 च्या दशकात मूर्ती मूळ जागी परत आणण्यासाठी लोकांनी चळवळ सुरू केली आणि तेथे संगमरवरी नवे मंदिर उभारले गेले. या मंदिराची रचना उत्तर भारतीय आणि दक्षिण भारतीय शैलींचे मिश्रण आहे. शयन करणाऱ्या हनुमानाच्या मुख्य गाभाऱ्याशेजारी श्री राम, लक्ष्मण आणि सीता यांची मंदिरे आहेत. हनुमान जयंती आणि रामनवमीला लाखो भाविक मंदिरात येतात.

सण-उत्सव

• हनुमान जयंती आणि रामनवमीचे दिवसहनुमान जयंती आणि रामनवमी

  या दिवशी मंदिरात लाखो भाविक येतात.

भेटीसाठी सूचना

• दर शनिवार आणि मंगळवारी, आणि श्रावण महिन्यातील शनिवारी मोठ्या गर्दीची अपेक्षा ठेवा.
• मंदिराचे स्वतःचे पार्किंग आहे. खुलदाबादच्या गल्ल्या अरुंद असल्याने ते उपयुक्त आहे.

लोकांचे प्रश्न