महाबळेश्वर मंदिर

कसे पोहोचाल

• विमानाने

  पुणे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ महाबळेश्वरपासून सुमारे 120 किमी आहे. पुण्याहून हिल स्टेशनपर्यंत टॅक्सी आणि बस धावतात.

• रेल्वेने

  वाठार हे सुमारे 60 किमी दूर असलेले सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक आहे. सुमारे 120 किमी दूर असलेल्या पुणे स्थानकावर खूप अधिक गाड्या आहेत.

• रस्त्याने

  महाराष्ट्र राज्य परिवहन आणि खाजगी बस मुंबई आणि पुण्याहून नियमितपणे धावतात. मंदिर महाबळेश्वर बसस्थानकापासून सुमारे 6 किमी आहे.

भाविक इथे का येतात

महाबळेश्वर मंदिर हे क्षेत्र महाबळेश्वर येथील एक जुने शिवमंदिर आहे. क्षेत्र महाबळेश्वर हे मूळ गाव असून ते सातारा जिल्ह्यातील थंड हवेच्या ठिकाणापासून सुमारे 7 किमी अंतरावर आहे. येथे शिवाची पूजा रुद्राक्ष बियांच्या आकाराचे स्वयंभू शिवलिंग म्हणून होते. जवळची पंचगंगा आणि कृष्णाबाई मंदिरे कृष्णा नदीच्या उगमस्थानाची खूण आहेत.

महाबळेश्वरच्या डोंगरांना नाव महाबली या शिवाच्या नावावरून मिळाले. मंदिरात ते स्वयंभू शिवलिंग म्हणून आहेत, जे आपोआप तयार झाले आणि रुद्राक्ष बियांच्या आकाराचे आहे. भाविक त्याला त्रिगुणात्मक म्हणतात, कारण ते ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव या तिघांना एकत्र धारण करते.

एक दंतकथा येथील नद्यांचे स्पष्टीकरण देते. ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव यांनी एकदा या ठिकाणी यज्ञ केला, पण ब्रह्मदेवाची पत्नी सावित्री उपस्थित नव्हती. विधी चालू राहावा म्हणून ब्रह्मदेवाने स्थानिक मुलगी गायत्रीशी विवाह केला. रागावलेल्या सावित्रीने तिघांना नद्या होण्याचा शाप दिला. कथेनुसार विष्णू कृष्णा झाले, शिव कोयना झाले, ब्रह्मदेव वेण्णा झाले, आणि गायत्री व सावित्री या स्वतःच्या नावांच्या नद्या झाल्या.

सुमारे 300 मीटर अंतरावर पंचगंगा मंदिर आहे, जिथे या पाच नद्यांचा उगम होतो असे मानले जाते. ते 13 व्या शतकात सेऊना राजा सिंहन याने प्रथम बांधले आणि 16 व्या व 17 व्या शतकात चंद्रराव मोरे आणि छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी त्याचा जीर्णोद्धार केला. जवळचे कृष्णाबाई मंदिर कृष्णा नदीचे उगमस्थान म्हणून पूजले जाते.

सण-उत्सव

• फेब्रुवारी किंवा मार्चमहाशिवरात्री

  मंदिराचा मुख्य उत्सव, जेव्हा शिवलिंगाच्या दर्शनासाठी भाविक मोठ्या संख्येने येतात.

भेटीसाठी सूचना

• महाबळेश्वर गावातून टॅक्सी किंवा रिक्षा घ्या, कारण मंदिर बसस्थानकापासून सुमारे 6 किमी आहे.
• कृष्णाबाई मंदिर फक्त सुमारे 300 मीटर अंतरावर आहे आणि पंचगंगा त्याच्या शेजारी आहे, त्यामुळे तिन्ही एकत्र पाहा.
• जून ते सप्टेंबरदरम्यान पाऊस आणि धुक्यामुळे वाट निसरडी होते, म्हणून योग्य बूट आणि पावसाळी कपडे सोबत ठेवा.
• प्रतापगड किल्ला, जो शिवाजी यांनी 1656 मध्ये बांधला, सुमारे 24 किमी अंतरावर आहे, जर तुमच्याकडे आणखी अर्धा दिवस असेल.
• गर्दीच्या हंगामात प्रवास करणार असाल तर राहण्याची जागा आधीच बुक करा.

लोकांचे प्रश्न