श्री चिंतामणी मंदिर, थेऊर

कसे पोहोचाल

• विमानाने

  पुणे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ थेऊरपासून सुमारे 22 किमी आहे. विमानतळावरून टॅक्सी थेट मंदिरापर्यंत जातात.

• रेल्वेने

  पुणे रेल्वे स्टेशन हे सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक आहे. तेथून थेऊर सुमारे 25 किमी गाडीने आहे.

• रस्त्याने

  थेऊर हवेली तालुक्यात असून पुण्यापासून सुमारे 25 किमी आहे. शहरातून राज्य आणि खाजगी बस तसेच टॅक्सी धावतात.

महत्त्वाचे नियम

• मंदिराच्या प्रांगणात प्रवेश करण्यापूर्वी पादत्राणे काढा.
• सभ्य पोशाख करा; पारंपरिक कपडे सर्वोत्तम, विशेषतः सणाच्या दिवशी.
• मुख्य मूर्तीजवळ छायाचित्रणाबाबत कर्मचाऱ्यांच्या सूचनांचे पालन करा.

भाविक इथे का येतात

पुण्यापासून सुमारे 25 किमी असलेले थेऊर येथील श्री चिंतामणी मंदिर हे गणेशाच्या आठ अष्टविनायक तीर्थक्षेत्रांपैकी एक आहे. येथे गणपती चिंतामणी रूपात आहेत, जे चिंता दूर करतात. मंदिराचा दिवस पहाटे 5 वाजता काकड आरतीने सुरू होतो आणि रात्री 10:30 वाजता शेज आरतीने संपतो.

थेऊर हे अष्टविनायक मार्गातील पाचवे तीर्थक्षेत्र आहे. विश्वस्त संस्था कपिल ऋषींची कथा सांगते, ज्यांच्याकडे इच्छा पूर्ण करणारे चिंतामणी रत्न होते. गण नावाच्या लोभी राजपुत्राने ते त्यांच्याकडून हिसकावले. विनायक रूपातील गणेशाने गणाचा पराभव करून रत्न परत आणले, पण कपिलांनी ते नाकारले. त्यांनी गणेशाला निवडले, आणि गणेश चिंतामणी रूपात येथे राहिले. आजही कदंब वृक्ष या जागेची खूण आहे आणि या जागेला कदंब तीर्थ असेही म्हणतात.

आणखी एक आख्यायिका सांगते की ब्रह्मदेवाचे मन अस्थिर झाले आणि त्यांची निर्मितीची शक्ती गेली. त्यांनी येथे गणेशाची प्रार्थना केली आणि त्यांना पुन्हा शांती मिळाली. म्हणून या जागेला स्थावर क्षेत्र, म्हणजे स्थिरतेचे स्थान, असे नाव मिळाले. त्यामुळे भक्त आपल्या चिंता येथे सोडण्यासाठी थेऊरला येतात.

विश्वस्त संस्थेनुसार हे मंदिर चिंचवडचे श्री चिंतामणी महाराज देव यांनी बांधले. सुमारे शंभर वर्षांनी माधवराव पेशवे यांनी सभामंडप जोडला आणि मंदिराचा विस्तार केला. त्यांचे शेवटचे दिवस थेऊरमध्ये गेले आणि नदीकाठी त्यांच्या पत्नी रमाबाई यांचे स्मारक आहे. प्रांगणातील मोठी घंटा वसईच्या विजयानंतर चिमाजी अप्पांनी परत आणली.

सण-उत्सव

• ऑगस्ट किंवा सप्टेंबरभाद्रपद द्वारयात्रा

  चार दिशांच्या तीर्थक्षेत्रांची चार दिवसांची यात्रा, पाचव्या दिवशी महाप्रसादाने समारोप.

• जानेवारी किंवा फेब्रुवारीमाघ यात्रा

  मंगलमूर्ती पालखी मोरगावहून सिद्धटेककडे जाताना थेऊरला थांबते.

• भाद्रपद पौर्णिमागणेश याग

  गणेशाला अर्पण केलेला अग्निविधी.

• कार्तिक कृष्ण अष्टमी, नोव्हेंबर किंवा डिसेंबररामा माधव स्मृतिदिन

  माधवराव पेशवे आणि रमाबाई यांचा सन्मान.

• प्रत्येक संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थीछबिना मिरवणूक

  मासिक मिरवणूक, त्यामुळे गर्दी जास्त असते.

भेटीसाठी सूचना

• विश्वस्त संस्था दररोज दुपारी 12 ते 2 या वेळेत मंदिराजवळ महाप्रसाद भोजन देते.
• भाविकांसाठी विश्वस्त संस्थेच्या खोल्या आहेत; मंदिर कार्यालयात फोन करून किंवा पत्र पाठवून आरक्षण करा.
• पेशवेकालीन दगडी रस्त्याने मुळा-मुठा नदीपर्यंत आणि रमाबाई स्मारकापर्यंत चालत जा.
• संकष्टी आणि सणाचे दिवस गर्दीचे असतात, म्हणून वृद्ध पालकांना आणताना सामान्य आठवड्याच्या दिवशी या.
• पुण्याहून मार्ग सोपा असल्यामुळे अनेक भाविक मोरगावनंतर लगेच थेऊरला भेट देतात.

लोकांचे प्रश्न