मयूरेश्वर मंदिर, मोरगाव

कसे पोहोचाल

• विमानाने

  पुणे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ रस्त्याने सुमारे 80 किमी दूर आहे. विमानतळावरून किंवा पुणे शहरातून टॅक्सी घ्या.

• रेल्वेने

  जेजुरी रेल्वे स्थानक मंदिरापासून सुमारे 17 किमी आहे. जेजुरीहून मोरगावसाठी टॅक्सी आणि रिक्षा मिळतात.

• रस्त्याने

  मोरगाव पुण्यापासून सुमारे 80 किमी आहे. राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस पुण्यातील स्वारगेट बस स्थानकावरून नियमितपणे सुटतात.

महत्त्वाचे नियम

• ट्रस्टने पोशाखाचा नियम प्रसिद्ध केलेला नाही, त्यामुळे सभ्य भारतीय पोशाख सुरक्षित पर्याय आहे.
• फोन किंवा कॅमेऱ्याचा नियम प्रसिद्ध केलेला नाही, म्हणून आत फोटो काढण्यापूर्वी गेटवरील कर्मचाऱ्यांना विचारा.
• मंदिरात प्रवेश करण्यापूर्वी पादत्राणे बाहेर ठेवा.

भाविक इथे का येतात

मयूरेश्वर, ज्याला मोरेश्वर असेही म्हणतात, हे पुणे जिल्ह्यातील मोरगाव येथील गणेश मंदिर आहे. अष्टविनायक यात्रा येथूनच सुरू होते आणि येथेच संपते. मंदिराचा दिवस पहाटे 5 च्या काकड आरतीपासून रात्री 10:30 च्या शेज आरतीपर्यंत चालतो.

चिंचवड देवस्थान ट्रस्ट या ठिकाणची कथा सांगते. त्रेतायुगात सिंधू आणि कमलासुर या राक्षसांनी तिन्ही लोक जिंकले आणि देवांना कैद केले. देवी पार्वतीने लेण्याद्री येथे गणेशाला प्रसन्न करण्यासाठी तपश्चर्या केली, आणि गणेश तिच्या मदतीला आले. त्यांनी राक्षसांशी लढण्यासाठी मोरावर स्वार होऊन त्यांचा नाश केला.

विजयानंतर भाद्रपद शुद्ध चतुर्थीला मूर्तीची स्थापना झाली. गणेश मयूर, म्हणजे मोरावर स्वार होते, म्हणून त्यांना मयूरेश्वर हे नाव पडले. गावाचे नाव मोरगाव हेही मोर या शब्दाशी जोडलेले आहे.

मंदिर काळ्या दगडाने बांधलेले असून ते प्रत्येक कोपऱ्यावर मिनार असलेल्या उंच भिंतीने वेढलेले आहे. गर्भगृहासमोर एक मोठी नंदी मूर्ती आहे, जी गणेश मंदिरात दुर्मिळ आहे. संत मोरया गोसावी चिंचवडला जाण्यापूर्वी येथे उपासना करत असत. गणेशाला कुलदैवत मानणाऱ्या पेशव्यांनी 18 व्या शतकात मंदिराला जमीन आणि भेटवस्तू दिल्या.

सण-उत्सव

• ऑगस्ट किंवा सप्टेंबरभाद्रपद गणेश जन्मोत्सव

  चिंचवडहून मंगलमूर्तीची पालखी येते, आणि चतुर्थीच्या दिवशी दुपारी महापूजा होते.

• जानेवारी किंवा फेब्रुवारीमाघ गणेश जन्मोत्सव

  दुसरी यात्रा, मिरवणुकीनंतर मयूरेश्वराचा विवाह सोहळा.

• सप्टेंबर किंवा ऑक्टोबरदसरा

  फटाके आणि गावाभोवती रात्रभर चालणारी पालखी मिरवणूक.

• सोमवारी येणारी अमावस्यासोमवती अमावस्या

  पालखी पवित्र स्नानासाठी गणेश कुंडावर नेली जाते.

भेटीसाठी सूचना

• ट्रस्ट दररोज दुपारी 12 ते 2 या वेळेत मंदिराजवळ महाप्रसाद, म्हणजे जेवण, देते.
• मंदिराजवळच्या खोल्या फोन करून किंवा मंदिर कार्यालयाला लेखी कळवून बुक केल्या जातात, ऑनलाइन नाही.
• यात्रेच्या दिवशी सर्वात जास्त गर्दी असते, त्यामुळे ज्येष्ठ पालकांसोबत सामान्य आठवड्याच्या दिवशी जाणे सोपे आहे.
• पूर्ण अष्टविनायक यात्रा करत असाल तर मोरगाव हा पहिला आणि शेवटचा थांबा म्हणून आखा.

लोकांचे प्रश्न